Chuyện đồng bằng: “Kinh doanh bụng bầu” và khe hở pháp luật

Bài trên BÁO LAO ĐỘNG ngày 14-6-2012
Trần Hiệp Thủy

Công an tỉnh Trà Vinh vừa quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam Đoàn Văn Cuống, Giám đốc công ty TNHH Truyền thông Online do có dấu hiệu của hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản qua việc “tuyển dụng ảo các bà bầu” rồi làm thủ tục đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) nhằm trục lợi từ chế độ thai sản. Đây quả là một “điển cứu” đáng suy ngẫm cho các nhà làm luật để lấp khoảng trống “khe hở của pháp luật”.

Nhờ có thời gian công tại tại một cơ quan BHXH, Cuống nắm chắc qui định, trình tự, thủ tục, nên đã “đầu tư” tìm những phụ nữ đang mang thai, thuyết phục họ lập hồ sơ thai sản “ảo” với lời hứa “trả công” xứng đáng. Sau khi hợp thức hóa thủ tục và đóng BHXH vừa đủ 6 tháng theo luật định cho các bà bầu, thông qua hoạt động của Công ty, Đoàn Văn Cuống đã hưởng trót lọt chế độ thai sản hơn 150 triệu của BHXH Trà Vinh.

Xúc xích hay giò lụa gì, trước cái ngon cũng cần an toàn vệ sinh thực phẩm

Một vụ “chiếm đoạt tài sản” với giá trị không lớn, nhưng vấn đề là người này biết lợi dụng “khe hở pháp luật”, cụ thể là qui định tại Khoản 2 Điều 28 Luật BHXH về “đóng bảo hiểm từ đủ 6 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi” và điều kiện hưởng chế độ thai sản. Các chuyên gia cho rằng, nếu loại trừ hành vi “gian dối” - lập hợp đồng tuyển dụng giả, khi 1 Cty đóng đủ 6 tháng BHXH cho người lao động theo luật định, thì BHXH phải chi trả chế độ thai sản. Một bài toán đơn giản, nếu Công ty đóng BHXH cho nhân viên với mức kịch trần khoảng 16 triệu đồng/tháng, thì họ sẽ được nhận 16 triệu x 4 tháng = 64 triệu đồng và các chế độ kèm theo như: trợ cấp một lần khi sinh bằng 2 tháng lương tối thiểu; sau 1 năm công ty sẽ có thêm khoản trợ cấp BHXH một lần, mức lãnh là 1,5 tháng lương cơ bản (24 triệu đồng) ... Như vậy, chỉ cần đầu tư ít “vốn”, sau 6 tháng sẽ hưởng khoản siêu lợi nhuận.

TS. Nguyễn Sĩ Dũng, Phó Chủ nhiệm VP Quốc hội đã từng ví von: “Làm luật khó như làm xúc xích“. PGS.TS Phạm Duy Nghĩa thì cho rằng: ”Vốn chỉ quen với giò lụa, nay phải làm luật cho ngôi làng toàn cầu, người nước ta chắc phải nắm bắt lấy những kỹ nghệ tân tiến mà sản xuất ra các quy phạm có giá trị dùng chung, mang tính khái quát cao, dễ hiểu và tự nhiên đi vào lòng người tới mức chẳng những dân ta mà người ngoại quốc cũng vui lòng cung kính mà tuân thủ”. Dù “giò lụa” hay “xúc xích”, thì hơn cả “cái ngon” là yêu cầu đảm bảo “an toàn vệ sinh thực phẩm”. “Những khe hở pháp luật” tương tự câu chuyện trên cho thấy, cần phải nâng cao hơn nữa chất lượng làm luật và qui phạm pháp luật của chúng ta trước yêu cầu tội phạm ngày càng tinh vi, “có kiến thức” để sẵn sàng lợi dụng những khe hở đó để trục lợi.