Hút thuốc lá chỉ bị vợ la

Hữu Hiệp

(LĐ) - Số 101 - Thứba 07/05/2013 04:00

Sau gần 1 năm được Quốc hội thông qua, từ ngày 1.5.2013, Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá có hiệu lực, được coi là sự kiện quan trọng trong bối cảnh các bệnh nguy hiểm do thuốc lá ngày một gia tăng.

Ở nước ta, theo ước tính của Tổ chức Y tế thế giới, hút thuốc lá chiếm trên 30% trong tổng số ca ung thư, là nguyên nhân tử vong của hơn 40.000 người, ước đến năm 2030 sẽ tăng lên tới 70.000 người. Hiện có khoảng hơn 73% người trưởng thành từ 15 tuổi trở lên, tương đương 47 triệu người và trên 2/3 số trẻ em phải thường xuyên chịu ảnh hưởng của khói thuốc lá thụ động. Sau 10 năm thực hiện Nghị quyết 12 của Chính phủ về phòng, chống tác hại thuốc lá, cả nước mới giảm được 9% số nam giới hút thuốc so với chỉ tiêu phải giảm 30%.

Có luật thì mừng, nhưng nhiều người lo. Nếu tổ chức thực hiện không nghiêm, thì luật chỉ “ban hành cho vui”. Pháp luật là cần thiết, nhưng quan trọng hơn là tính nghiêm minh của luật pháp, nhận thức của người dân, biện pháp thực thi hiệu quả của cơ quan chức năng. Nghị định 45/2007/NĐ-CP qui định xử phạt hút thuốc lá nơi công cộng có biển cấm được ban hành từ năm 2007 với mức phạt từ 100 - 200 ngàn đồng/lần vi phạm, nhưng mấy người bị phạt? Ai xử phạt? Từ ngày 1.1.2010, quy định xử phạt đối với các hành vi hút thuốc lá nơi công cộng, bệnh viện, công sở, nhà ga... có hiệu lực, thế nhưng sau hơn 1 năm, cả nước chỉ có... 10 người bị xử phạt.

Ông Nguyễn Minh Nhị - nguyên Chủ tịch UBND tỉnh An Giang - có lần nói: “Ai ghiền thuốc lá, đi ra nước ngoài thấy mắc cỡ. Hút thuốc lá như tội phạm, cứ sợ bị bắt phạt, như ở tù, vì phải vào phòng cách ly. Hóa ra, ở xứ mình là “tự do nhứt”, dù có qui định xử phạt từ lâu, nhưng có mấy ai bị phạt đâu. Rốt cuộc, hút thuốc lá chỉ bị vợ la”.

Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá sau gần 1 năm được Quốc hội thông qua, Chính phủ vẫn chưa ban hành được nghị định hướng dẫn, rồi thông tư của các bộ chuyên ngành, đến bao giờ có? Theo quy định, thì các cơ quan thanh tra liên ngành về y tế từ trung ương tới địa phương; các cơ quan quản lý thị trường; cơ quan công an và UBND các cấp... có thầm quyền xử lý vi phạm hành chính hành vi hút thuốc lá nơi bị cấm. Nhưng đến nay đã có “lực lượng chuyên ngành nào” được thành lập để xử phạt? UBND cấp cơ sở lại càng lúng túng hơn.

Hành vi ngoại tình, quấy rối tính dục... chưa đến mức xử lý hình sự, theo qui định hiện hành, bị phạt tiền. Nhưng do không có “cảnh sát chống ngoại tình” nên chẳng thể thực thi. Mong rằng, qui định xử phạt hành chính hút thuốc lá nơi bị cấm không bị bay theo khói thuốc hay “chỉ bị vợ la”.