Trần Hữu Hiệp
Thể chế, bao
gồm cơ chế, chính sách và tổ chức thực thi, cùng với hạ tầng giao thông và
nguồn nhân lực được xác định là “3 đột phá chiến lược” của nước ta. Các năm
qua, cải cách thể chế đã góp phần quan trọng tạo động lực cho phát triển, hoàn
thiện môi trường kinh doanh tốt hơn.
Song trong thực tế vẫn còn không ít chính sách chưa đi đúng
trọng tâm, thiếu đồng bộ, chậm đi vào cuộc sống hoặc “theo đuôi thiệt hại”.
Vì vậy không ít giải pháp được thực thi theo kiểu “đau đâu bôi thuốc đó” chứ
chưa phải dựa trên các dự báo khoa học, “xét nghiệm” hay “kết quả tầm soát
bệnh” để phòng tránh hiệu quả. Chính sách luôn bị “độ trễ” khi đến người dân.
Lại có
những chính sách không phát huy tác dụng. Nhiều nông dân phấn khởi trước
chính sách hỗ trợ “cơ giới hóa nông nghiệp”. Nhưng Quyết định 63/2010/QÐ-TTg
chỉ cho phép hỗ trợ lãi suất ngân hàng cho người dân mua máy có tỷ lệ nội địa
hóa ít nhất 60%. Nên họ đành “từ chối hỗ trợ”, chọn máy ngoại giá cả chấp
nhận được, tiện dụng và chất lượng hơn. Chính sách thì tốt, nhưng chưa tính
toán khoa học nguồn lực, vốn để thực thi chính sách.
Mô hình
“Cánh đồng lớn” được ca tụng, nhưng cũng bị vướng do nông dân tham gia “Cánh
đồng lớn” thì hộ gia đình mất suất hỗ trợ giống, mua máy nông nghiệp, hệ
thống sấy lúa, địa phương mất suất hỗ trợ đầu tư kênh mương thủy lợi… Trong
khi những vấn đề lớn như chính sách tích tụ ruộng đất, bảo đảm tỷ lệ vốn cổ
phần của nông dân, cổ phần của DN trong nước... để loại hình công ty cổ phần
này không bị thao túng trên sàn chứng khoán vẫn đang trong giai đoạn...
nghiên cứu.
Thực tế
đang cần một hệ thống các cơ chế, chính sách đồng bộ, căn cơ, điều kiện vật
chất bảo đảm thực thi cho sự phát triển nói chung và cho tam nông nói riêng.
Nông dân cần “cung hàng sỉ” ổn định lâu dài hơn là chính sách cấp “hàng lẻ”
nhất thời. Tư duy làm chính sách cần được đổi mới mang tính chủ động, dựa vào
thế mạnh, tiếp cận theo chuỗi giá trị sản phẩm chủ lực vùng.
Ðể có được
một cơ chế, chính sách đặc thù cần tư duy tiếp cận thực tiễn - thước đo hiệu
quả của cơ chế chính sách, cũng như cần rà soát lại các cơ chế, chính sách
cho tam nông. Phải gắn lợi ích của nông dân, DN với định hướng và quy hoạch
của Nhà nước và chủ động trước biến động của thị trường, thay vì sự “bị động
theo đuôi” bằng tính chủ động hỗ trợ để làm tốt. Cần những sửa đổi mạnh dạn
để chuyển đổi nông nghiệp sang một mô hình khác, chứ cứ lắt nhắt một ít chính
sách trợ giúp, hỗ trợ... có tính đối phó, theo đuôi thiệt hại và giải pháp
“xức thuốc đỏ” như vừa qua thì rõ ràng chưa thấm vào đâu...
|
Nhận xét
Đăng nhận xét