Thương hiệu vùng, miền cho nông sản Việt

Hữu Hiệp

(LĐ) - Số 232 - Thứ ba 08/10/2013 15:43

Thương hiệu (TH) là tài sản vô hình, gắn liền giá trị vật chất, phi vật chất của hàng hoá; tạo ra giá trị niềm tin cho người tiêu dùng. Việc đăng ký sử dụng, chứng nhận, bảo hộ TH vùng, miền (VM) đã được nhiều quốc gia quan tâm, nâng tầm giá trị; song ở nước ta vẫn còn là vấn đề mới.

Xoài cát Hoà Lộc, Tiền Giang

Mỗi miền Nam, Trung, Bắc; các vùng Tây Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ đều có nhiều nông sản nổi tiếng, mang thế mạnh đặc trưng như chè Thái Nguyên, càphê Tây Nguyên, nhiều loại lúa gạo, trái cây, thuỷ sản nổi tiếng của vùng ĐBSCL (gạo Nàng Thơm chợ Đào, vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim, xoài cát Hoà Lộc…) nếu được “mài dũa, đánh bóng” TH chắc chắn sẽ được nâng cao giá trị. Gần đây, một số địa phương, doanh nghiệp (DN) đã quan tâm xây dựng, đăng kí chứng nhận xuất xứ hàng hoá, bảo hộ TH địa phương, VM. Khoai lang Bình Tân - Vĩnh Long được cấp chứng nhận nhãn hiệu hàng hoá tập thể; tên gọi nước mắm Phú Quốc được bảo hộ tại 28 nước châu Âu… Tuy nhiên, cho đến nay chúng ta vẫn chưa có một chương trình TH VM trong chiến lược TH quốc gia khiến nhiều sản phẩm, lợi thế vẫn chỉ ở dạng “tiềm năng”.

Vấn đề đặt ra là, ai xây dựng TH VM cho nông sản Việt? Với tính “tập thể” của nó, vai trò, trách nhiệm của nhiều bên liên quan đã được nhận diện. Song, cần đặt nó trong một chuỗi giá trị của quá trình sản xuất hàng hóa để định rõ nhiệm vụ, lợi ích của từng “chủ thể” tham gia. Từ đó, chọn “khâu đột phá”, giải pháp, thứ tự ưu tiên và tiến hành đồng bộ chiến lược TH cho VM. Chiến lược đó cần được bắt đầu từ DN, gắn kết chặt chẽ với nông dân, nhà khoa học, truyền thông và cần được sự hỗ trợ hiệu quả hơn nữa từ Nhà nước. Các nhà khoa học chính là “chất xám” của TH; tạo ra giống tốt, kỹ thuật canh tác, chế biến, quản trị tiên tiến. Nhưng các nghiên cứu của họ rất cần “địa chỉ ứng dụng” đó là DN. Tương tự, nông dân trực tiếp làm ra nguyên liệu nông sản, nhưng với hiện trạng sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, nguồn lực đầu tư, khả năng nắm bắt thông tin thị trường hạn chế, khó có thể đóng vai trò quyết định trong khâu “đột phá”. Nhà nước có tác động to lớn trong việc tạo ra cơ chế, chính sách, điều tiết thị trường. Nhưng Nhà nước không thể làm thay DN trong xây dựng TH. TH rất cần được truyền thông quảng bá, nhưng chỉ với vai trò hỗ trợ. DN là “mắc xích” cuối cùng, quan trọng nhất trong chuỗi giá trị nông sản; vừa tác động đầu vào, quyết định quá trình sản xuất, chế biến, vừa nắm đầu ra sản phẩm. Chiến lược TH nông sản VM cần được bắt đầu từ DN.