Ngó các khu công nghiệp ở vùng nông nghiệp

Hữu Hiệp

(LĐ) - Số 175 - Thứ năm 01/08/2013 10:53

VTV Cần Thơ vừa thực hiện loạt phóng sự nhiều kỳ về thực trạng các khu - cụm công nghiệp (KCCN) ở ĐBSCL, cho thấy một bức tranh đáng suy ngẫm. Qua hơn 20 năm triển khai, toàn vùng hiện có 51 KCN và khoảng 200 CCN với tỉ lệ lấp đầy và thuê đất mới chiếm khoảng 50%; nhiều nơi còn thấp hơn 20%.

Ảnh chỉ có tính minh hoạ

Đánh giá các KCCN thừa hay thiếu không thể kiểm đếm số lượng, mà phải dựa vào quan hệ cung - cầu. Thực tế cho thấy, trong khi nhiều nơi đang thiếu “đất sạch” để triển khai dự án (DA), thì tại các KCCN được qui hoạch (QH) đất bỏ không. Xét về lý thuyết, việc hình thành các KCCN với cơ sở hạ tầng, dịch vụ đồng bộ, đảm bảo môi trường... là địa điểm hấp dẫn thu hút đầu tư. Song, làm CN khác với nông nghiệp, yêu cầu QH căn cơ, bài bản, vốn đầu tư lớn, triển khai thực hiện QH và đầu tư đồng bộ. Đối với vùng ĐBSCL, các KCCN còn có nhiệm vụ giải quyết tốt mối quan hệ hữu cơ giữa CN với nông nghiệp và các vấn đề xã hội khác.

Tuy nhiên, thực tế “ra đời” các KCCN vừa qua, trừ một vài nơi thành công, còn lại phần nhiều cho thấy đã “chạy theo phong trào” theo hướng “người ta có, mình có”, rồi không có cái mình cần và doanh nghiệp cần. Ở nhiều nơi, QH treo, DA treo đến 5-7 năm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống và sinh kế người dân. Nguyên nhân được nhận diện là do chọn lựa nhà đầu tư không đủ năng lực tài chính, kỹ thuật; thiếu vốn đầu tư, năng lực chỉ đạo, điều hành, tổ chức giải phóng mặt bằng hạn chế; lãnh đạo địa phương thiếu kiên quyết trong việc huỷ bỏ QH treo, DA treo ... Nhưng cái gốc vấn đề vẫn là chất lượng QH và chủ trương đầu tư.   

Vì vậy, trong khi tiếp tục khẳng định sự cần thiết của các KCCN hoạt động hiệu quả để hỗ trợ phát triển nông nghiệp, chuyển dịch cơ cấu kinh tế; thì lãnh đạo địa phương, ngành chức năng rất cần “quyết tâm, dũng khí” để cải sửa, hoàn thiện.

Đề nghị: Một, cần rà soát lại hiệu quả thực sự của các KCCN để sắp xếp, tăng cường đầu tư hoặc kiên quyết loại bỏ những nơi không hiệu quả.

Hai, trong QH, phát triển các KCN cần “tư duy kinh tế vùng”, phải khắc phục được kiểu làm QH theo tư duy ngắn hạn cốt sao để tạo ra thành tích trước mắt; tính cục bộ, chỉ nhìn lợi ích của địa phương mình. Yêu cầu cần liên kết để tạo sức mạnh, ít nhất là trong phạm vi một vùng (như ĐBSCL) để phối hợp phân công, phân vai tốt.

Ba, đã có QH tốt rồi thì thực thi phải kiên quyết, có kỷ cương.

Bốn, phải nâng cao chất lượng thẩm định, chọn lựa nhà đầu tư, chất lượng lập, phê duyệt DA QH, DA đầu tư, đảm bảo tiến độ triển khai DA đúng qui định, làm thực chất.