Xây cảng trung chuyển than cho đồng bằng sông Cửu Long ở đâu?

Bài trên BÁO LAO ĐỘNG ngày 17-7-2012

Hữu Hiệp

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải vừa yêu cầu Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) khẩn trương chỉ đạo đơn vị tư vấn hoàn thành lựa chọn địa điểm Dự án cảng trung chuyển than khu vực ĐBSCL trong tháng 8-2012 (trước đó yêu cầu hoàn thành trong tháng 4-2012), gửi Bộ Công Thương thẩm định, trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 9/2012. Đây là lần thứ 2 trong vòng 3 tháng qua, lãnh đạo Chính phủ hối thúc TKV thực hiện nhiệm vụ cấp bách này.

Theo Quy hoạch điện VII, trong 20 - 30 năm tới, Việt Nam sẽ xây dựng mới nhiều nhà máy nhiệt điện sử dụng than trong nước và nhập khẩu. Tại ĐBSCL, các nhà máy nhiệt điện lớn sử dụng nhiên liệu than đã được qui hoạch, chuẩn bị đầu tư và khởi công xây dựng như Trung tâm điện lực Duyên Hải (Trà Vinh), Long Phú (Sóc Trăng), Sông Hậu (Hậu Giang), ... để đi vào hoạt động từ năm 2015 trở đi. Theo Bộ Công Thương, đến thời điểm này, nước ta sẽ phải nhập khẩu khoảng 46-77 triệu tấn than/năm và đến 2020 là 140-196 triệu tấn/năm. Chỉ riêng các trung tâm nhiệt điện ĐBSCL đã cần khoảng 13-15 triệu tấn vào năm 2015. Trong khi đó, Nhóm cảng số 6 hiện đang trong tình trạng quá tải, thiếu cảng chuyên dùng để tiếp nhận than. Theo tính toán của Bộ GTVT, việc xây dựng cảng cho tàu có trọng tải trên 10 vạn DWT tại khu vực ĐBSCL rất khó khăn. Vì vậy, việc xây dựng cảng trung chuyển than cho các trung tâm nhiệt điện là yêu cầu bức thiết đảm bảo cho các nhà máy vận hành trong tương lai.

Xây cảng trung chuyển than ở đâu là mối quan tâm của nhiều người. Nhiều vị trí đã được đề xuất như: Năm Căn (Cà Mau), Gành Hào (Bạc Liêu), Trần Đề (Sóc Trăng), Hòn Chông (Kiên Giang) … Mỗi vị trí có điểm mạnh và hạn chế nhất định. Vấn đề là cần chọn lựa phương án tối ưu dựa trên lợi ích chung mang tính “liên kết vùng”. Theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải, việc chọn địa điểm xây dựng cảng trung chuyển than phải được xem xét toàn diện, có cân nhắc giới thiệu của các tỉnh để nghiên cứu, so sánh. Cần thực hiện trên cơ sở tính toán đủ các chi phí liên quan đến đầu tư, vận hành của tất cả các hạng mục công trình, các quá trình vận chuyển (nội địa, quốc tế,...) để lựa chọn phương án tối ưu; đồng thời đề xuất phương thức đầu tư, các cơ chế, chính sách hỗ trợ cần thiết của Nhà nước ...

Một cảng trung chuyển than là nhu cầu cấp bách, cần được khởi động và đảm bảo vận hành cùng với tiến độ và nhu cầu sử dụng than của các nhà máy nhiệt điện than trong vùng ĐBSCL. Hy vọng một địa điểm và phương án tối ưu sẽ được đệ trình không trễ hạn sau tháng 9 năm nay.