KHÓC NGOẠI

TRẦN HIỆP THỦY
BÀI ĐĂNG TRÊN BÁO MINH HẢI NĂM 1991

Năm 1988 - 24 năm đã trôi qua ngoại mất, nhưng 3 năm sau mình mới viết bài này như một nén nhang muộn màng, nay đọc lại vẫn cảm thấy rưng rưng ...
Tôi về thắp một nén nhang lên bàn thờ ngọai, khói hương bay nghi ngút gợi buồn mênh mông. Hồn người đã khuất còn vương vấn  đâu đây chứng giám cho tấm lòng thành của đứa cháu xa quê trở về muộn màng với bao ngậm ngùi thương tiếc.

Ngoại ơi! Từ nay ngoại đã vĩnh viễn ra đi mà không trở về với con nữa. Giờ không phải là những lần đi chợ xa ngòai phố huyện để con ngồi đợi ở bến sông, bên chiếc cầu cây nhỏ ghập ghềnh, nghe tiếng dầm khua nước mà trông dáng ngoại về. Ôi khung cửa nhỏ thân quen ngày nào chiều nắng xế,  ngọai thường ngồi vót nan chẻ lạt kể con nghe những mẫu chuyện đời xưa, sao hôm nay khung cửa rộng dường bao? Con đường làng rải đá chạy qua ngõ cũ, hút mờ xa trong màu nắng nhạt ban chiều. Cây vú sữa rụng bông in vàng mảnh sân con, nơi ngoại hàng ngày vun thóc cho đàn gà, giờ vẫn còn đây, nhưng từ nay bờ giậu, hàng cau mọc trầu, giàn mướp, phải đứng chơ vơ vì thiếu bàn tay chăm sóc của ngoại rồi. Chân con bước theo dòng người đưa tang dài trong chiều vàng giọt nắng, bàn tay con cầm nắm đất tiễn đưa ngoại về nơi an nghỉ cuối cùng mà nước mắt rưng rưng. Ôi! Đất quê hương thân thương và gần gũi. Đất đã nâng bàn chân con trong những bước đi chập chững đầu đời. Đất đã chứng kiến những hi sinh, bao gian lao khó nhọc của đời ngoại, giờ đất đang mở rộng lòng mình để đón ngoại về…

Tưởng nhớ tổ tiên

Năm tháng nuôi con lớn khôn bằng sự chắt chia của gia đình, đời con đã dạn dày bao gian khó, bàn chân từng ứa máu những gai gốc cuộc đời. Đến bữa rày mới hiểu thêm đời con, càng yêu quí những ngày được sống trong tình thương của ngoại. Ngoại đã ra đi, để lại cho con một thế giới lung linh đầy trời khát vọng, đan quyện vào trong những kỉ niệm tuổi thơ ngọt ngào. Ngoại đã để lại cho con cái Nhân-Nghĩa ở đời bằng chính những câu chuyện đời xưa và câu hát ru thuở con còn tấm bé. Hình ảnh con cò trong câu ca sao mà thân thương như đời ngoại, đời mẹ của con: Con cò lặng lội bờ sông/Gánh gạo nuôi chồng tiếng khóc nỉ non. Con sinh ra thì ông đã mất đi rồi, mẹ cũng chỉ biết ông qua lời ngoại kể. Cái gánh nặng gia đình dồn lên đôi vai gầy của ngoại. Ngoại đã bỏ lỡ cả một thời con gái, quên những suy tư, trăn trở tuổi thiếu thời để lo cho đàn con nhỏ. Một tay ngoại cất chòi làm ruộng, mua gánh, bán bưng để nuôi đàn con khôn lớn rồi dựng vợ, gã chồng. Thân cò lặn  lội bờ sông, còn đời ngoại phải bươn chải trong dòng đời xuôi ngược. 
Con lớn lên tập tành viết lách, ngợi ca bao tấm lòng nhân hậu ở đời, nhưng con biết chưa lúc nào con nói hết được tấm lòng của ngoại. Bởi lòng ngoại vút cao như vòm trời trước mặt, mênh mông như đồng lúa quê nhà, dài xa như con sông hàng ngày chảy qua bến cũ mà vẫn rì rào như gió chiều thu ru con giấc ngủ say nồng. 
Ngoại ơi! Vĩnh viễn từ nay con không còn thấy ngoại nữa rồi. Dẫu biết rằng sống chết là chuyện ở đời, sao nước mắt con cứ nhòa lệ, lòng con cứ ray rứt, ngậm ngùi mãi không thôi.

Một nén nhang khói hương nghi ngút con thắp lên bàn thờ ngoại, mong được ấm lòng Người nơi lòng đất lạnh, ngoại ơi!