NGHÈO KHÓ Ở VỰA LÚA MIỀN TÂY

Trần Hữu Hiệp

Theo kết quả điều tra, rà soát vừa được Bộ LĐ-TB-XH công bố, thì ĐBSCL còn 9,2% hộ nghèo, xếp thứ 3/8 vùng cả nước, chỉ cao hơn Đông Nam Bộ và ĐB sông Hồng. Toàn vùng không có huyện nào nghèo trong số 62 huyện nghèo của cả nước. Song, một nghịch lý là, vẫn tồn tại sự nghèo khó ngay trên vựa lúa gạo, trái cây, thuỷ sản quốc gia. Cái nghèo ở miền Tây cần được nhận diện và có cơ chế, chính sách phù hợp mang tính vùng, miền.

Nông dân ĐBSCL (ảnh minh hoạ)

Nghèo do người dân không có đất, thiếu đất sản xuất; người có đất nhưng thiếu vốn, kiến thức, do bí lối làm ăn; nghèo do thiếu phấn đấu vươn lên, do chính sách hỗ trợ của nhà nước chưa hợp lý, thiếu lồng ghép giữa phát triển kinh tế với giải quyết vấn đề xã hội … Một kết quả nghiên cứu về “Chuỗi giá trị ngành hàng lúa gạo” của Viện Nghiên cứu phát triển ĐBSCL cho thấy, bình quân đất sản xuất 0,4 ha/hộ, qui mô nhỏ, lẻ, nên thu nhập chia cho số nhân khẩu trong hộ thuần nông còn thấp hơn mức thu nhập 1 USD/người/ngày. Có người ví “chưa đủ mua nửa tô phở”!

Ở vựa lúa miền Tây đã từ lâu không còn “nghèo đói” mà chỉ có “nghèo khó”. Không có ai chết đói vì nghèo, nhưng “nghèo đều”, hiện còn 6,5% hộ cận nghèo, cao hơn cả Tây Nguyên. Cần khẳng định, nhiều chương trình mục tiêu quốc gia xoá đói, giảm nghèo, giải quyết việc làm, tín dụng chính sách, xây dựng nông thôn mới, đào tạo nghề lao động nông thôn, hỗ trợ xây dựng nhà ở, đất ở, đất sản xuất … đã được thực thi có hiệu quả. Nhưng cũng cần thẳng thắn nhìn nhận, còn nhiều bất cập trong cơ chế, chính sách và công tác giảm nghèo. Đào tạo nghề nhưng chưa gắn được với tạo việc làm bền vững, có tình trạng “học nghề cũng ngồi nhầm lớp”. Một số nơi, việc thực thi chính sách rập khuôn, cứng nhắc trong áp chuẩn nghèo dẫn đến một số hệ luỵ.

Ông "Tam Nông" Nguyễn Văn Sánh - Viện trưởng Viện NCPT ĐBSCL với người nghèo

Cuộc chiến chống lại nghèo khó ở vựa lúa gạo, thuỷ sản cần được tiếp tục duy trì với cách làm hiệu quả hơn. Cần có giải pháp khác nhau đối với các nhóm nghèo khác nhau (nghèo trạng thái động, trạng thái tĩnh và các hàm ý chính sách, nghèo “kinh niên” và nghèo “nhất thời”). Trong đó, phải khắc phục cho được tư tưởng “làm chơi ăn thiệt”, “chơi xả láng, sáng về sớm” và mỗi người dân phải thực sự cảm “cái nhục nghèo” để phấn đấu vươn lên. Nghèo khó ở vựa lúa miền Tây có “cái chung”, nhưng cũng có “cái riêng” khác nhiều nơi, nên cần có cơ chế, chính sách riêng, phù hợp “đặc thù nghèo” của vùng và tập trung giải pháp, thực thi hiệu quả hơn.
Bài đăng báo Lao Động ngày 30-5-2013